Malo zaboli, pa prestane – svi misle da nije ništa: Ova podmukla bolest dovela je do iznenadne smrti slavnog sportiste.

Plućna tromboembolija (PE), koja je navedena kao uzrok smrti sportiste, spada u najopasnije i najpodmuklije kardiovaskularne hitne slučajeve upravo zato što često dolazi iznenada i bez jasnih ranih znakova.

U osnovi bolesti nalazi se stvaranje krvnog ugruška (tromba), najčešće u dubokim venama nogu. Kada se dio tog ugruška otkine, krvotokom putuje do pluća i može da zapuši jednu od plućnih arterija. Tada dolazi do naglog prekida dotoka krvi u dio pluća, što onemogućava normalnu razmjenu kiseonika i ugljen-dioksida u organizmu. U težim slučajevima, to može dovesti do naglog kolapsa cirkulacije i smrti u vrlo kratkom vremenu.

Ono što ovu bolest čini posebno opasnom jeste činjenica da simptomi često nisu specifični ili se u početku mogu zamijeniti sa manje ozbiljnim stanjima. Kod nekih osoba javljaju se blagi znaci poput umora, blage boli ili nelagode u nogama, dok kod drugih prvi ozbiljan simptom može biti iznenadna kratkoća daha, bol u grudima ili čak gubitak svijesti.

Rizik se povećava kod osoba koje imaju produženu nepokretnost (duga putovanja, postoperativno stanje, ležanje), srčane bolesti, gojaznost, pušenje ili poremećaje zgrušavanja krvi. Upravo zato se u medicini često naglašava važnost prevencije, posebno kod rizičnih grupa.

Simptomi koji mogu ukazivati na plućnu emboliju uključuju iznenadnu otežanu disanje, bol u grudima koji se pojačava pri disanju, ubrzan puls, vrtoglavicu, kašalj, a ponekad i iskašljavanje krvi. Kod težih oblika može doći do naglog pada krvnog pritiska i šoka.

Liječenje zavisi od težine stanja. U blažim slučajevima koriste se antikoagulantni lijekovi koji sprječavaju dalji rast ugruška i nastanak novih. U težim, životno ugrožavajućim situacijama primjenjuje se trombolitička terapija koja ima zadatak da brzo razgradi ugrušak, ali se koristi isključivo u bolničkim uslovima zbog povećanog rizika od krvarenja.

Plućna tromboembolija zato se smatra stanjem koje zahtijeva brzu reakciju i hitnu medicinsku pomoć, jer ishod u velikoj mjeri zavisi od toga koliko se brzo prepozna i započne liječenje.